Skip to main content

CHIANG MAI TRISHAW เปลี่ยน ‘สามล้อเชียงใหม่’ ให้อยู่ได้อย่างยั่งยืน

157

“เดี๋ยวนี้ยังมีเหลืออยู่อีกเหรอ? ไม่เห็นตั้งนานแล้วนะ”
 “มีแต่รถเก่าๆ คนขี่ก็แก่ๆ ทั้งนั้น”
“เขาปั่นช้า มันเกะกะนะ รีบๆ แล้วต้องชะลอรถให้ทางเขาเนี่ย”
“เดี๋ยวนี้ไม่ค่อยมีใครเขาใช้บริการกันแล้วล่ะ มีแต่นักท่องเที่ยวนี่ล่ะที่ชอบนั่งรถเที่ยวกัน”

 

Chiang Mai Trishaw

 

นี่คือส่วนหนึ่งของคำตอบที่ได้ เมื่อเอ่ยถามถึง ‘สามล้อ’ ยานพาหนะที่มีความหมายแตกต่างกันไปในมุมมองของแต่ละคน ไม่ว่าจะเป็น อาชีพที่ทำเพื่อหาเลี้ยงครอบครัว ความทรงจำของการเดินทางในวัยเยาว์ สิ่งของจากอดีตที่รอวันหายไปตามกาลเวลา หรือแม้แต่สินค้าที่แปลกตาและเป็นประสบการณ์ที่น่าสนใจสำหรับนักท่องเที่ยว

 

ในยุคปัจจุบัน บทบาทของสามล้อที่เคยเป็นส่วนหนึ่งในวิถีชีวิตของชาวเชียงใหม่ค่อยๆ ลดน้อยลงไปเรื่อยๆ ตามกาลเวลา ดังจะเห็นได้จากอายุของ ‘คนขี่สามล้อ’ ที่เต็มไปด้วยผู้ที่อายุเข้าข่าย ‘ผู้สูงวัย’ เป็นส่วนมาก และไม่มีคนในวัยหนุ่มประกอบอาชีพนี้เลยในปัจจุบัน ‘จำนวน’ ของสามล้อในเชียงใหม่ที่หลงเหลืออยู่ไม่ถึงครึ่งร้อย ความนิยมในการใช้บริการ และรายได้ของคนขี่สามล้อ ซึ่งมาจากลูกค้าประจำที่ใช้บริการมานาน กับนักท่องเที่ยวต่างชาติที่ต้องการประสบการณ์แปลกใหม่ในการเที่ยวชมเมืองเท่านั้น

 

Chiang Mai Trishaw

 

ยังมีคนกลุ่มหนึ่งที่เชื่อว่า ถ้าลอง ‘เปลี่ยน’ บางสิ่งบางอย่าง สิ่งที่หลายคนมองว่ากำลังรอวันสูญหายไปตามกาลเวลาอย่างสามล้อ ก็สามารถเป็นงานที่สร้างความมั่นคงให้กับผู้ที่ยึดเป็นอาชีพ และสามารถสืบสานให้คงอยู่คู่กับเมืองเชียงใหม่ไปจนถึงคนรุ่นต่อๆ ไป และจากความเชื่อดังกล่าว จึงเป็นที่มาของสามล้อจากทั้ง 3 จุดที่ให้บริการในตัวเมืองเชียงใหม่ อันประกอบไปด้วยตลาดวโรรสหรือกาดหลวง ตลาดประตูเชียงใหม่ และตลาดประตูช้างเผือก มารวมตัวกันเพื่อเข้าร่วมใน กิจกรรมเปลี่ยนชุมชนเพื่อความยั่งยืน โครงการ ‘รักษ์สามล้อ เชียงใหม่’ ซึ่งจัดขึ้นโดยอาสาสมัครทีเอ็มบี ทีมเชียงใหม่ ณ พุทธสถาน จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อวันที่ 21 ตุลาคมที่ผ่านมา

 

Chiang Mai Trishaw

 

โครงการ ‘รักษ์สามล้อ เชียงใหม่’ เป็น 1 ใน 37 กิจกรรมเปลี่ยนชุมชนเพื่อความยั่งยืน หรือ FAI-FAH For Community ที่อาสาสมัครทีเอ็มบีจากทั่วประเทศได้ดำเนินการขึ้น ภายใต้แนวคิด Make THE Difference ที่มีเป้าหมายเพื่อแก้ไขปัญหาในชุมชนอย่างยั่งยืน และพัฒนาคุณภาพชีวิตให้กับคนในพื้นที่ ผ่านการลงพื้นที่ศึกษาและวางแผนปฏิบัติงานของอาสาสมัครทีเอ็มบี ซึ่งก็คือพนักงานจากสาขาในพื้นที่ของธนาคารนั่นเอง 

 

 

สำหรับโครงการ ‘รักษ์สามล้อ เชียงใหม่’ ที่ดำเนินการในเมืองเชียงใหม่นั้น มาจากความต้องการของทีมงานที่อยากจะพัฒนาคุณภาพชีวิตให้คนขี่สามล้อ และสร้างคุณค่าให้อาชีพนี้สามารถคงอยู่และสืบทอดสู่ลูกหลานได้ ซึ่งจากการพูดคุยกับกลุ่มสามล้อ ทำให้ได้โจทย์ออกมาว่า การสร้างรูปแบบของสามล้อให้เป็นที่จดจำและมีมาตรฐาน ทั้งการแต่งกาย รูปลักษณ์ของรถ การบริการ รวมถึงการรวบรวมประวัติความเป็นมาของรถสามล้อเพื่อนำเสนอผ่านช่องทาง Facebook : Chiang Mai Trishaw Project โครงการสามล้อ เชียงใหม่ และการจัดเส้นทางสำหรับนักท่องเที่ยวโดยสามล้อ คือแนวทางที่จะช่วยให้อาชีพสามล้อคงอยู่ต่อไป จึงเป็นที่มาของกิจกรรมที่เกิดขึ้น

 

Chiang Mai Trishaw

คุณปิติ ตัณฑเกษม ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ทีเอ็มบี

 

ซึ่งในวันนั้นได้รับเกียรติจาก คุณปิติ ตัณฑเกษม ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ทีเอ็มบี เป็นประธานในการส่งมอบโครงการ โดยอาสาสมัครทีเอ็มบีเชียงใหม่ได้จัดเตรียมสิ่งของที่ประกอบไปด้วย เสื้อ, หมวก และหลังคาผ้าใบ ที่จัดทำขึ้นใหม่ทั้งหมด เพื่อมอบให้สามล้อในจังหวัดเชียงใหม่ได้นำไปใช้งาน รวมทั้งยังได้จัดทำสถานีรถสามล้อขึ้นที่บริเวณตลาดวโรรส เพื่อเป็นจุดจอดรถและจุดแสดงประวัติความเป็นมาของรถสามล้ออีกด้วย 

 

และหลังจากที่ได้ติดตั้งหลังคาผ้าใบพร้อมทั้งรับเสื้อและหมวกแล้วขบวนสามล้อทั้งหมดที่มาร่วมกิจกรรมในครั้งนี้ก็ได้นำทีมงานอาสาสมัครทีเอ็มบีออกเดินทางเที่ยวชมเมือง บนเส้นทางจากพุทธสถานมุ่งหน้าสู่วัดมหาวันบนถนนท่าแพ จากนั้นไปตามเส้นทางถนนช้างม่อยเก่า เข้าสู่ถนนช้างม่อย มุ่งหน้าสู่ตลาดวโรรสหรือกาดหลวง เพื่อแวะเยี่ยมชม Trishaw Station หรือจุดจอดรถสามล้อที่ตั้งอยู่ใกล้กับสะพานจันทร์สมอนุสรณ์ แล้วจึงกลับสู่พุทธสถานซึ่งเป็นสถานที่จัดงาน เพื่อรับประทานอาหารกลางวันร่วมกัน

 

Chiang Mai Trishaw

 

Chiang Mai Trishaw

 

ภาพของรถสามล้อที่ผ่านการลงมือทำความสะอาดจากการร่วมแรงร่วมใจของอาสาสมัครทีเอ็มบี และปรับเปลี่ยนโฉมใหม่จากหลังคาผ้าใบ เสื้อ และหมวกที่จัดเตรียมสำหรับสามล้อแต่ละคัน เป็นสิ่งที่ คุณเจษฏา บุญมี ผู้จัดการเขตธุรกิจสาขา (บริการและลูกค้าสัมพันธ์) สำนักงานเขตธุรกิจสาขาเชียงใหม่ สำนักงานภาคธุรกิจสาขา 5 ในฐานะหัวหน้าโครงการบอกว่า นี่คืองานที่อาสาสมัครทุกคนรู้สึกภูมิใจที่ได้มีส่วนร่วม เพราะเป็นโครงการที่เกิดจากความต้องการของผู้รับอย่างแท้จริง รวมทั้งเห็นสิ่งที่ตัวเองมีส่วนร่วมคิดและลงมือทำเกิดผลขึ้นมา

 

Chiang Mai Trishaw

 

“จุดเริ่มต้นของโครงการนี้คือเราอยากรักษาสามล้อให้ยังอยู่คู่กับเมืองเชียงใหม่ แต่จากการสำรวจ เราพบว่าทุกวันนี้สามล้อเหลือน้อยแล้ว คนขี่ก็อายุค่อนข้างมาก โจทย์คือเราจะทำอย่างไรให้คนที่ประกอบอาชีพนี้อยู่ได้ เป็นที่มาของการทำป้ายและสถานีรถสามล้อที่ตลาดวโรรสเพื่อให้ผู้คนเกิดการรับรู้ถึงความเป็นมาของสามล้อ ปรับปรุงรถสามล้อ โดยอาสาสมัครจะมาช่วยกันทำความสะอาดทำสีรถให้ดูดีขึ้น และเพิ่มผ้าใบคลุมหลังคาที่มีคำว่า Taxi อยู่ด้วย เพื่อให้นักท่องเที่ยวรู้ว่าสามารถเรียกใช้บริการรถสามล้อได้ ส่วนคุณลุงคนขี่สามล้อ เรามีเสื้อม่อฮ่อมแขนกุดกับหมวกเป็นเครื่องแบบใหม่ให้คุณลุงได้ใช้กัน ซึ่งทั้งหมดนี้ ในเบื้องต้นน่าจะช่วยให้เกิดการใช้บริการเพิ่มมากขึ้น ส่วนหลังจากนี้ก็จะเป็นงานในระยะต่อไป อย่างการทำเว็บเพจ การทำการตลาดกับโรงแรมต่างๆ ที่จะทำให้อาชีพนี้พัฒนาไปได้อย่างยั่งยืนมากขึ้น

 

Chiang Mai Trishaw

 

“กับกิจกรรมที่เกิดขึ้นในครั้งนี้ พวกเราพอใจกันมาก เพราะนี่เป็นกิจกรรมที่เกิดขึ้นโดยชุมชนและมาจากความต้องการของชุมชนจริงๆ ซึ่งตรงกับเป้าหมายของทีเอ็มบีที่อยากจะมีส่วนร่วมในการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน ทำยังไงให้ชุมชนยืนอยู่ได้ด้วยตัวเอง ไม่ใช่แค่ว่าเราเอาเงินไปให้เขาแล้วก็จบกันไป หรือในส่วนของพนักงานด้วยกันเองก็รู้สึกดีมากที่ได้มาทำงานนี้ อย่างเวลาน้องๆ มาคุยกับผมส่วนใหญ่ก็มักจะเป็นเรื่องงาน แต่การทำโครงการนี้ พวกเราได้ลงพื้นที่พูดคุยกับคุณลุงคนขี่สามล้อ นัดไปช่วยกันทำความสะอาดและทาสีรถสามล้อใหม่ ทำให้เรามีเรื่องอื่นๆ มาคุยกัน มีกิจกรรมที่ได้ทำร่วมกัน นอกจากนี้น้องๆ จากต่างสาขาก็ได้มาเจอกันด้วย และเมื่อมาถึงวันส่งมอบโครงการ เราได้ส่งมอบรถที่ดูดีขึ้น สวยขึ้น กลับไปให้คุณลุงคนขี่สามล้อ ก็ทำให้ทุกคนรู้สึกดีกับสิ่งที่ได้ลงแรงทำกันตลอด 3 เดือนที่ผ่านมาด้วย”

 

​Chiang Mai Trishaw

 

Chiang Mai Trishaw

 

ขณะที่ฝั่งผู้รับอย่างกลุ่มสามล้อเองก็รู้สึกยินดี ที่มีคนให้ความสนใจในอาชีพที่พวกเขาทำ และลงไม้ลงมือช่วยปรับปรุงภาพลักษณ์และการให้บริการของพวกเขาให้ดียิ่งขึ้น โดย คุณกิติชา บุญธรรม ประธานกลุ่มสามล้อเชียงใหม่ ในฐานะตัวแทนของกลุ่มคนขี่สามล้อกล่าวว่า “จุดเริ่มต้นมาจากการที่ทีเอ็มบีมาคุยกับกลุ่มสามล้อว่า สนใจอยากทำโครงการเกี่ยวกับรถสามล้อ เป็นที่มาของการมาช่วยทำความสะอาดและทาสีรถ กับการนำหลังคาผ้าใบ เสื้อ และหมวก มาให้ใช้งาน ซึ่งก็น่าจะมีส่วนช่วยจูงใจให้คนสนใจมาใช้บริการ 

 

Chiang Mai Trishaw

 

“นอกจากนี้ก็จะมีการทำงานในลำดับต่อไป อย่างการประชาสัมพันธ์ผ่านเว็บไซต์และสื่อออนไลน์ ซึ่งเป็นเรื่องที่กลุ่มสามล้ออาจจะไม่ถนัดเท่าไหร่นัก ตรงจุดนี้น่าจะเป็นสิ่งที่ช่วยได้มาก ก็ต้องขอขอบคุณทางทีเอ็มบีที่เข้ามาช่วยเหลือและจัดเตรียมสิ่งต่างๆ ให้ ซึ่งพวกเราก็หวังว่าภาพลักษณ์ที่ดูดีขึ้นนี้ จะมีส่วนช่วยให้คนสนใจใช้บริการในฤดูการท่องเที่ยวปีนี้มากขึ้น” 

 

Chiang Mai Trishaw

 

Chiang Mai Trishaw

 

ภาพรอยยิ้มของเหล่าคนขี่สามล้อที่ได้เห็นรถของตนเองในรูปลักษณ์ใหม่ กับรอยยิ้มของทีมงานอาสาสมัครทีเอ็มบีที่เอาใจใส่และคอยช่วยเหลือสามล้อแต่ละคันตลอดระยะเวลาของการจัดกิจกรรม ไม่เพียงแต่จะแสดงให้เห็นว่า ทุกฝ่ายต่างพอใจกับผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นเท่านั้น แต่ยังทำให้เราได้ตระหนักด้วยว่า เมื่อผู้ให้ให้โดยที่คิดถึงผลที่ได้ในระยะยาวของผู้รับ และผู้รับได้รับในสิ่งที่ตนต้องการจริงๆ ไม่ใช่สิ่งที่คนอื่นนำมาให้เพราะคิดเอาเองว่าผู้รับต้องการ ผลของการ ‘เปลี่ยน’ จึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่องที่เกิดขึ้นชั่วคราวแล้วผ่านไป แต่จะเป็น ‘ความยั่งยืน’ ที่ช่วยให้คุณภาพชีวิตของทุกคนที่เกี่ยวข้องดีขึ้นได้อย่างแท้จริง

 

Chiang Mai Trishaw

 

Chiang Mai Trishaw

 

Chiang Mai Trishaw

 

สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมดครงการได้ที่ 

Facebook : Chiang Mai Trishaw Project โครงการสามล้อเชียงใหม่

Website : FAI-FAH For Community

 

Profile picture for user HIPTHAILAND

HIP THAILAND

Online Contents & Free Copy Monthly Magazine from Chiang Mai