Skip to main content

I’M TRAVELLING GEOLOGIST : โลกการเดินทางของนักธรณี

1,829

การเดินทางเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นมาบนโลกพร้อมๆ กับมนุษย์ทุกคน หรือก่อนจะมีมนุษย์เกิดขึ้นบนโลกเสียด้วยซ้ำ เพียงเพราะสิ่งมีชีวิตหนึ่งต้องการเอาตัวรอดในสภาพแวดล้อมต่างๆการมองหาทรัพยากรหรืออาณานิคม เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้สิ่งมีชีวิตเริ่มเดินทาง

 

Geologist

Banded Iron Formation at Karijini National Park, Western Australia
 

หากแต่มนุษย์เราทุกวันนี้เลือกเดินทางด้วยเหตุผลเพื่อความสุนทรีมากขึ้น เหตุผลที่จะออกเดินทางของแต่ละคนมีได้ร้อยแปดอย่าง บางคนเลือกเดินทางเพราะอยากเจอสิ่งแปลกใหม่ อยากออกไปสัมผัสธรรมชาติหรือวัฒนธรรมที่ต่างออกไป บางคนอยากทดสอบความกล้าของตัวเอง บางคนก็แค่อกหัก หรือบางคนก็มีเหตุผลน่าหมั่นไส้ที่ว่า “ก็ฉันแค่อยากใช้เงิน” แต่ก็นั่นแหละ ทุกคนมีเหตุผลของตัวเอง 

 

ส่วนตัวผม การเดินทางคือการเรียนรู้โลกใบนี้... โลกของ ‘ธรณีวิทยา’

 

-Travel 101-

ผมชื่อ โจ - ปรัชญา ตาแก้ว อดีตเป็นนักศึกษาภาควิชาธรณีวิทยา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ปัจจุบันยังบอกได้ไม่เต็มปากว่ากำลังทำอะไร (ที่เป็นชิ้นเป็นอัน) แต่กำลังทดลองใช้ชีวิตอยู่ที่ประเทศออสเตรเลียครับ ผมเริ่มเดินทางครั้งแรกเมื่อปี 2014 ในปีนั้นมีเหตุการณ์สำคัญในวงการการศึกษาไทย เนื่องจากเป็นปีแรกที่มหาวิทยาลัยหลายๆ แห่ง เปลี่ยนช่วงการเปิดเทอมให้เป็นไปตามอาเซียน ซึ่งทำให้นักศึกษาในปีนั้นมีเวลาปิดเทอมกันถึง 4 เดือน แต่เป็นช่วงเวลาที่คุ้มค่าของผมมาก เพราะผมออกภาคสนาม (การออกภาคสนามทางธรณีวิทยา คือการออกพื้นที่ไปเก็บข้อมูล หิน แร่ ลำดับชั้นหิน โครงสร้างหิน เพื่อนำข้อมูลมาประกอบเป็นแผนที่ธรณีวิทยา)

 

geologist

ต.หงส์หิน อ.จุน จ.พะเยา

 

ตั้งแต่เดือนเมษายนยันกรกฎาคมเลยทีเดียว เดือนเมษายนเป็นการออกภาคสนามก่อนขึ้นปี 4 ที่จังหวัดพะเยากับเพื่อนๆ ในรุ่น หลังจากนั้น เดือนพฤษภาคมจนถึงมิถุนายน ผมมีโอกาสไปเป็นนักศึกษาแลกเปลี่ยนที่ประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นการไปเรียนคอร์สการออกภาคสนามสั้นๆ แถบเทือกเขาร็อคกี้ ถือเป็นการไปเปิดโลกกว้างในต่างประเทศครั้งแรกในชีวิต หลังจากกลับจากอเมริกาก็ไปออกภาคสนามต่อที่อำเภอปายอีกหนึ่งเดือน 

 

geolosgist

Bryce Canyon National Park, Utah

 

ช่วงปิดเทอมปีนั้นเป็นช่วงเวลาทองคำในชีวิตผมเลยก็ว่าได้ การใช้เวลาช่วงปิดเทอมออกภาคสนามยาวๆ โดยที่ไม่รู้สึกเหนื่อยล้าเลย แต่กลับสนุกและมีชีวิตชีวาตลอดเวลา ทำให้ผมตระหนักและเกิดคำถามขึ้นในใจว่า “เออ จริงๆ เราชอบการออกภาคสนามนะ เอ... หรือว่าเราชอบการเดินทางกันแน่?”

 

geologist

ภาพนี้ผมถ่ายเมื่อสมัยไปออกฟิลด์ที่อเมริกาในฤดูร้อนปี 2014 ถ่ายจากส่วนบนสุดของ Wall Street ใน Bryce Canyon National Park รัฐ Utah ลักษณะภูมิประเทศแปลกตาเหมือนงานประติมากรรมแห่งนี้เกิดจากกระบวนการผุพังกัดกร่อนโดยธรรมชาติมายาวนานหลายล้านปี

 

ปี 2016 หลังจากเรียนจบและได้ทำงานที่กรุงเทพฯ แต่เหตุการณ์พลิกผันก็เกิดขึ้น ผมถูกเลิกจ้างหลังจากทำงานได้เพียงแค่ปีเดียว ถูกผลักไสให้ออกด้วยเงินก้อนโตในยุคข้าวยากหมากแพง เงินที่ถือในมือส่งอารมณ์สองด้านมายังผมเป็นเวลาหลายเดือน ใจหนึ่งก็ดีใจที่อยู่ๆ ก็ได้เงินก้อนโตมา อีกใจหนึ่งก็เคว้งคว้าง จากคนที่ไม่เคยล้มเหลวในชีวิต ทำไมหวยต้องตกมาที่เรา 

 

สุดท้าย ผมตัดสินใจลองแบกเป้เที่ยวแก้เซ็ง เริ่มจากง่ายๆ นั่งรถไฟไปปีนัง, ลากยาวไปถึงมะละกา แล้วไปโผล่ที่สิงคโปร์ แต่ทั้งหมดทั้งมวลในทริปนี้ ผมกลับชอบเกาะเล็กๆ ที่เป็นเหมืองเก่าของสิงคโปร์ ชื่อเกาะ Pulau Ubin คือผมไม่เคยคิดว่าสิงคโปร์จะมีเกาะที่มีแต่ป่าและชนบทแบบนี้ ภายในเกาะมีบ่อน้ำซึ่งเป็นเหมืองแกรนิตเก่า พื้นที่ภายในเกาะเป็นชุมชนเล็กๆ และส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ที่ถูกบูรณะจนกลายเป็นป่าขนาดย่อมๆ มีกิจกรรมให้ปั่นจักรยานและศึกษาธรรมชาติรอบๆ เกาะ ตั้งแต่ง่ายไปจนถึงยากขนาดที่ตัวเปื้อนโคลนเลยทีเดียว เพื่อนๆ ผมที่ไปสิงคโปร์กันมาก็ไม่เห็นใครพูดถึงเกาะ Pulau Ubin กันเลย เรียกว่าพอไม่คาดหวังก็จะไม่ผิดหวังจริงๆ   

 

หลังจากนั้นก็เริ่มติดใจการท่องเที่ยวแล้วครับ เพราะมันเป็นอะไรที่เราต้องไปค้นหาด้วยตัวเอง

 

geologist

High Island Reservoir, Hong Kong

 

- Geology 101 -

หลังจากการแบกเป้เที่ยวครั้งแรก เมื่อเครื่องร้อนแล้วก็บิดคันเร่งรัวๆ ผมไปเดินเทรคที่เนปาล, ไปลองใช้ชีวิตแบบคนบาหลีด้วย Couchsurfing, ไปปีนภูเขาไฟรินจานี, ไปเรียนดำน้ำที่เกาะเต่า, ไปเดินเขาที่ฮ่องกง, ไปญี่ปุ่นหลายรอบ, ปีนเขาในไทยก็หลายลูก ตั้งแต่ ดอยหลวงเชียงดาว, ดอยม่อนจอง, ภูกระดึง, ภูสอยดาว (เหมาทั้งหน้าฝนและหน้าหนาว) แถมได้ไปขึ้นดอยหลวงแม่ฮ่องสอนกับพี่มิ้น I roam alone ร่วมกับการท่องเที่ยวแม่ฮ่องสอน รวมถึงไปผจญภัยในทะเลทรายและพื้นที่กึ่งแห้งแล้งของประเทศนามิเบีย 

 

geologist

Annapurna Base Camp, Nepal
ภาพ : Weeranong Setthaphakdee

 

แต่ไม่ว่าจะไปไหน จิตใจจะถูกรบกวนโดยหินตลอดเวลา มันเป็นอะไรที่จะต้องเดินไปหา เข้าไปดู แม้กระทั่งตอนดำน้ำก็ยังพาลไปดูโขดหินใต้น้ำ! อย่างภูเขาที่เนปาลก็เป็นอะไรที่อลังการมาก มาก มาก (สมควรที่จะใช้มากถึง 3 ครั้ง) เพราะเป็นแผ่นเปลือกโลกที่กำลังชนกันอยู่อย่างต่อเนื่องแบบไม่หยุดไม่หย่อน ที่นี่จึงมียอดเขาที่สูงที่สุดที่ไม่เคยพักผ่อนอย่างเอเวอเรสต์ 

 

geologist

 

geologist

Rinjani, Indonesia

 

ส่วนประเทศอินโดนีเซียก็เป็นแนวภูเขาไฟที่เกิดจากการมุดตัวของแผ่นทวีปออสเตรเลียลงใต้แผ่นทวีปยูเรเชีย สำหรับประเทศไทยไม่ต้องเสียใจที่ไม่มีภูเขาไฟ (จริงๆ มีอยู่ แต่ดับไปหมดแล้ว) แต่เราเคยสังเกตไหมครับ ว่าทำไมภาคเหนือถึงเรียกภูเขาว่าดอย แต่อีสานเรียกภู มันไม่ใช่ความต่างของภาษาเพียงอย่างเดียว แต่สามารถอธิบายลักษณะทางธรณีสัณฐานที่ต่างกันได้ด้วย สังเกตว่าดอยจะเป็นภูเขาแบบที่เราวาดตอนอนุบาล แต่ภูจะเป็นภูเขารูปโต๊ะแบบที่ราบสูง นี่เป็นเพียงเศษเสี้ยวความสนุกของธรณีวิทยาในการท่องเที่ยว ยังมีรายละเอียดในแต่ละที่อีกมากมายให้เราเรียนรู้และค้นหา 

 

geologist

 

geologist
    

จริงๆ ความสนใจในธรณีวิทยานั้นมีติดตัวผมมาตั้งนานแล้ว ผมตระหนักได้ว่าตอนเด็กพ่อชอบชวนดูวิวตอนขับรถจากฝางไปเชียงใหม่ ผมเป็นคนฝาง ตั้งแต่เด็กจนโตเราจะสัญจรบนทางหลวงหมายเลข 107 มาตลอด ช่วงรอยต่อไชยปราการกับเชียงดาว จะมีภูเขาแบบหนังจีน (คล้ายๆ กับภูเขาแถบกุ้ยหลิน) บางช่วงจะมีหินเป็นชั้นๆ คล้ายกับเค้ก หรือบางช่วงมีหน้าผาสีดำ พ่อก็มักจะถามอยู่เสมอว่าทำไมหินมันเป็นสีดำ คือผมก็ไม่รู้ พ่อไม่รู้ แต่ที่ผมรู้แน่ๆ คือ แรงบันดาลใจในชีวิตส่วนหนึ่ง ผมได้มาจากพ่อแม่และครูบาอาจารย์นี่แหละ ทุกวันนี้เราผ่านที่เดิม บนถนนหมายเลข 107 แต่เรื่องราวมันเปลี่ยนไป จากภูเขาแบบหนังจีน กลายเป็นภูมิประเทศแบบคาสต์ที่เกิดจากหินปูนถูกกัดเซาะโดยน้ำฝน, เค้กก้อนหิน กลายเป็นหินเชิร์ตที่สะสมตัวใต้ทะเลลึกและบ่งบอกได้ว่าพื้นที่นี้เคยเป็นทะเลมาก่อน อย่างน้อยผมก็เล่าเรื่องราวของพื้นที่เดิมๆ ให้มีมิติและลึกซึ้งมากขึ้น ถึงแม้ว่าทุกวันนี้ผมยังไม่รู้ว่าสีดำที่หน้าผามันเกิดจากอะไรก็ตาม  

 

geologist

Namib Desert, Namibia
    

ตอนนี้ผมเข้าใจแล้วว่า จริงๆ แล้วผมชอบ ‘การท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยา’ และผมไม่สามารถแยกการท่องเที่ยวออกจากธรณีวิทยาได้ นี่แหละ! I’m Travelling Geologist หรือ Geological Traveller (ค่อยไปเลือกเอาแล้วกันว่าจะเน้นอันไหน) 
 

- ย้อนเวลาสู่ดินแดนโบราณ -     

ใจจริงผมอยากจะเล่าถึงแต่ละทริปที่ไปมา แต่ก็อาจจะเขียนหนังสือได้เป็นเล่ม ก็เลยจะยกตัวอย่างสักทริปที่ประทับใจมาเล่าสู่กันฟัง เดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา ผมเพิ่งจบทริปออสเตรเลียตะวันตกมาสดๆ ร้อนๆ ทวีปซีกโลกใต้ที่ถูกแผดเผาจากพระอาทิตย์แห่งนี้มีเสน่ห์ดึงดูดใจนักธรณีอย่างผมเป็นอย่างยิ่ง เหตุผลที่ผมเลือกฝั่งตะวันตกเพราะความโคตรเก่าแก่ของพื้นที่ และออสเตรเลียเป็นทวีปที่ไม่ค่อยเปลี่ยนแปลงหรือถูกรบกวนจากกระบวนการการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลกมากนัก ดังนั้นทวีปแห่งนี้จึงเก็บข้อมูลของโลกตอนที่โลกเกิดใหม่ๆ ไว้เป็นอย่างดี

 

geologist

Twelve Apostles – Great Ocean Road, Victoria - Australia

 

ซึ่งที่ที่ผมไปมาคืออาณาเขตที่เรียกว่า Pilbara Region ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในเขตทางเหนือของรัฐตะวันตก ลองนึกภาพก่อนที่ออสเตรเลียจะเป็นหนึ่งทวีป ก็เคยผ่านการเป็นชิ้นส่วนจิ๊กซอว์เล็กๆ หลายๆ ชิ้นมาต่อกัน จิ๊กซอว์หลายๆ แผ่นในอดีตได้ถูกแปรสภาพให้กลายเป็นภูเขาหรือมุดหายไปอยู่ใต้พื้นผิวโลกไปแล้ว แต่ Pilbara เป็นหนึ่งในทวีปโบราณที่ยังคงนอนนิ่งอยู่บนผิวโลกที่ประเทศออสเตรเลียมาจนถึงทุกวันนี้ 

 

geologist

Dales Gorge, Karijini National Park, Australia
    

Pilbara เป็นแหล่งผลิตแร่เหล็กขนาดใหญ่ที่สุดในออสเตรเลีย จุดเริ่มต้นของแหล่งแร่เหล็กนี้เริ่มขึ้นเมื่อโลกของเราได้กำเนิดสิ่งมีชีวิตที่ผลิตออกซิเจนด้วยการสังเคราะห์ด้วยแสงครั้งแรกเมื่อ 3,600 ล้านปีที่แล้ว สิ่งมีชีวิตนี้มีชื่อเรียกว่า Stromatolite ภายหลังออกซิเจนมีมากล้นทั้งในบรรยากาศและมหาสมุทรความอิ่มตัวของออกซิเจนทำให้เกิดการรวมตัวของธาตุออกซิเจนกับธาตุเหล็กในมหาสมุทร เกิดเป็นตะกอนเหล็กตกสะสมลงบนพื้นมหาสมุทร พูดเหมือนง่าย แต่ใช้เวลาหลายล้านปีกว่าที่ออกซิเจนจะอิ่มตัวไปทั้งโลก ผมได้เดินทางจากเมืองเพิร์ธ เลาะตามชายฝั่งมหาสมุทรอินเดียขึ้นทางเหนือเป็นระยะทาง 700 กว่ากิโลเมตร เพื่อไปยังแหล่งมรดกของโลกที่เรียกว่า Shark Bay ซึ่งที่นี่จะสามารถพบ Stromatolite บรรพบุรุษของสิ่งมีชีวิตทั้งหมดทั้งมวลในโลก ในที่สุดผมก็ได้เห็นสิ่งที่ผมเรียนในรั้วมหาวิทยาลัยมาตลอด 4 ปี ผมกราบแบบแบมือ 3 จบ เพื่อขอบคุณ Stromatolites ที่ทำให้โลกมีความหลากหลายทางชีววิทยาจนถึงทุกวันนี้ ใครจะไปรู้ว่าเจ้าก้อนดำๆ ที่อยู่ในทะเล จะส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในโลกขึ้นมาได้ 

 

geologist

Hancock Gorge, Karijini National Park, Australia

 

geologist

Blueasbestos แร่ใยหินสีฟ้า ความสวยงามที่แฝงด้วยอันตราย ปัจจุบันหลายประเทศทั่วโลกยกเลิกการผลิตแร่ใยหินแล้ว เนื่องจากแร่ชนิดนี้ทำให้เกิดโรคปอดอักเสบจากแอสเบสทอส และโรคมะเร็งที่เกี่ยวกับปอด
    

ผมเดินทางต่อไปยังเมือง Tom Price เข้าไปในใจกลางทวีปหลักพันกิโล ที่นี่เป็นเมืองหน้าด่านในการเข้าไปสู่อุทยานแห่งชาติ Karijini อุทยานใจกลาง Pilbara แห่งนี้ ผมได้พบกับเอกลักษณ์ของธรรมชาติ สีสันของ Pilbara ที่เกิดจากการผสมผสานระหว่างทุ่งหญ้าสปินนิเฟกซ์สีเขียวมะนาว และหินสีน้ำตาลแดงจากสีของแร่เหล็ก พื้นผิวที่ถูกเผาด้วยแสงแดด แต่อุณหภูมิของแหล่งน้ำในหุบเขากลับเย็นยะเยือก กาลเวลาและกระบวนการทางธรณีวิทยาก่อรูปก่อร่าง ทำให้เกิดที่ราบสูง หุบเขา และแม่น้ำ อีกทั้งธรณีวิทยาโครงสร้างสวยงาม ทำให้สถานที่แห่งนี้กลายเป็นดังสวรรค์บนดิน ความกันดารและห่างไกลเมืองใหญ่ ทำให้ผมได้พบกับความสงบท่ามกลางกาลเวลาที่ถูกผนึกไว้ยาวนานหลายพันล้านปี นอกจากนี้ในยามราตรี การเฝ้าดูกลุ่มดาวและกาแล็กซี่ทางช้างเผือกอันยิ่งใหญ่พาดผ่านเหนือท้องฟ้า ก็เป็นสิ่งที่พลาดไม่ได้ในการเดินทางในแบบฉบับของผมเช่นกัน

ชีวิตมนุษย์เราเป็นเพียงเสี้ยววินาทีของธรณีกาล

 

Stromatolites at Shark Bay

Stromatolites at Shark Bay
    

การท่องเที่ยวในแบบของผม ทำให้ผมได้ตระหนักอยู่ตลอดเวลาว่า ธรรมชาติอันยิ่งใหญ่นี้ ไม่ว่าจะเป็นหุบเขาที่สูงชันไปจนถึงจักรวาลที่เป็นอนันต์ พวกเขามองมนุษย์เราเป็นเพียงเศษผงธุลีเท่านั้นเอง แม้มนุษย์ที่มีอายุขัยยาวนานที่สุดก็ไม่อาจเทียบได้ ชั้นหินที่หนาเพียงหนึ่งเซนติเมตร อาจจะใช้เวลาในการสะสมตัวมากกว่าอายุขัยของคนเสียด้วยซ้ำ 
    

แล้วเหตุใดเล่ามนุษย์เราจึงใฝ่หาความยิ่งใหญ่ในชีวิต ทั้งที่จริงแล้ว ช่วงชีวิตของมนุษย์ยังเทียบไม่ได้แม้แต่เสี้ยวของเสี้ยววินาทีทางธรณีกาลเลย (เพลงมา ‘หยั่งฟ้าถามทะเล - Boy Imagine’)

 

geologist

 

About Him
โจ - ปรัชญา ตาแก้ว จบการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะวิทยาศาสตร์ ภาควิชาธรณีวิทยา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ปัจจุบัน ทำงานและหาประสบการณ์ชีวิตอยู่ที่ประเทศออสเตรเลีย สำหรับใครที่อยากติดตามเขาสามารถเข้าไปดูได้ที่ Instagram : @joejeologist

 

geologist

 

geologist

 

geologist

 

geologist

 

geologist

 

geologist

 

เรื่อง / ภาพ : Joe Geologist

Profile picture for user HIPTHAILAND

HIP THAILAND

Online Contents & Free Copy Monthly Magazine from Chiang Mai